AI-scorekaart (Excel):
breng per team in kaart welke AI-tools worden gebruikt en waarvoor, beantwoord 12 vragen en zie direct waar je organisatie staat en waar de risico's zitten.
VOOR ONDERNEMERS, DIRECTIES EN HR
Jouw medewerkers gebruiken AI. Maar weten ze ook wat ze doen?
Sinds februari 2025 vraagt de Europese AI Act organisaties om maatregelen voor AI-geletterdheid. Met de gratis AI-werkafspraken Toolkit breng je in kaart hoe AI in jouw organisatie wordt gebruikt, maak je heldere afspraken en leg je vast wat je doet.
- 2 februari 2025:
- artikel 4 geldt
- 27 juli 2026:
- artikel 4 herschreven
- Augustus 2026:
- toezicht kan starten
- Gratis toolkit:
- 3 bestanden
Herken je dit?
AI wordt al gebruikt. Maar zijn er afspraken?
In de meeste organisaties gebruiken medewerkers AI al voor hun werk: een klantmail laten herschrijven, een offerte opzetten, cv's laten samenvatten. Vaak op eigen initiatief en met goede bedoelingen. Maar niemand weet precies welke tools er worden gebruikt, welke gegevens erin gaan en wie de uitkomsten controleert. Juist daar zitten de risico's, en de kansen.
Wat de wet vraagt
Wat artikel 4 van de AI Act van je organisatie vraagt
| Onderwerp | Wat het betekent |
|---|---|
| Maatregelen nemen | Organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken, nemen maatregelen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid bij hun medewerkers ondersteunen. |
| Ook bij ChatGPT of Copilot | Gebruiken je medewerkers voor hun werk tools als ChatGPT of Copilot? Dan valt je organisatie er in de regel onder. |
| Passend bij rol en risico | De maatregelen passen bij de kennis en ervaring van je mensen, de context waarin AI wordt gebruikt en de mensen op wie de AI wordt toegepast. |
| Geen vast niveau | Sinds 27 juli 2026 staat in de wet dat je geen vast kennisniveau per medewerker hoeft te garanderen. Maatregelen nemen blijft wel verplicht. |
| Geen verplichte training of certificaat | De wet schrijft geen specifieke training, opleidingsduur of certificaat voor. |
De Autoriteit Persoonsgegevens coördineert in Nederland het toezicht op AI en algoritmes. Zij adviseert een aanpak in vier stappen: breng in kaart welke AI je gebruikt, bepaal je doelen, voer maatregelen uit en evalueer. Leg vast wat je doet, zodat je het kunt laten zien.
Let op bij werving en selectie: gebruik je AI om sollicitanten of medewerkers te beoordelen? Daarvoor gelden strengere regels voor hoog-risico-AI, die vanaf 2 december 2027 van toepassing zijn.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Laatst gecontroleerd: 1 november 2026. Kijk voor de actuele regels bij artikel 4 AI Act of de handreiking Aan de slag met AI-geletterdheid van de Autoriteit Persoonsgegevens.
Tijdlijn
Van verplichting tot toezicht
| Datum | Wat |
|---|---|
| 2 februari 2025 | Artikel 4 over AI-geletterdheid geldt voor organisaties die AI aanbieden of gebruiken |
| 27 juli 2026 | Artikel 4 is herschreven: maatregelen nemen blijft verplicht, een vast kennisniveau per medewerker niet |
| Augustus 2026 | Nationale toezichthouders kunnen toezien en handhaven |
| 2 december 2027 | Strengere regels voor hoog-risico-AI, waaronder AI bij werving, selectie en beoordeling van medewerkers |
Wat zit er in de toolkit
De AI-werkafspraken Toolkit: drie hulpmiddelen om AI-gebruik te regelen
Sjabloon AI-werkafspraken (Word):
leg op twee pagina's vast wat wel en niet mag, wie AI-uitkomsten controleert en wie verantwoordelijk is. Inclusief een overzicht om je maatregelen vast te leggen.
Teamsessiekaart (PDF):
een draaiboek van 45 minuten om de afspraken samen met je team te maken, met tips voor de momenten waarop het vaak vastloopt.
Privacy: je vult de toolkit zelf in. De antwoorden blijven bij jou; SRF ziet ze niet. De scorekaart is een hulpmiddel, geen oordeel over naleving van de wet.
Vier kansen
Niet alleen een plicht. Ook een kans.
Minder fouten:
medewerkers die AI-uitkomsten controleren, voorkomen fouten richting klanten.
Veilig werken:
heldere afspraken voorkomen dat vertrouwelijke gegevens in openbare AI-tools terechtkomen.
Sneller werken:
wie AI doelgericht inzet, houdt meer tijd over voor het werk dat ertoe doet.
Rust in het team:
iedereen weet wat wel en niet mag, en waarom.
Download de toolkit
Download de gratis toolkit
Vul je gegevens in. Je krijgt de drie bestanden direct op het scherm en in je mailbox.
Hoe SRF verder helpt
Na de toolkit: begeleiding of training
Begeleide teamsessie:
we lopen samen je scorekaart door en begeleiden de teamsessie, zodat de afspraken er staan en ook worden nageleefd. Prijs op aanvraag.
Training "AI-geletterdheid: van verplichting naar voorsprong":
vier uur, bij jullie op locatie. Praktisch, geen juridisch college en geen technisch verhaal.
- Wat de AI Act betekent voor het dagelijkse werk.
- Wat AI wel en niet kan, en hoe je een uitkomst controleert.
- Veilig werken: welke gegevens wel en niet in een AI-tool horen.
- Goede opdrachten (prompts) geven en sneller werken met AI.
- Samen werkafspraken maken en acties per rol.
€1.150 per dagdeel (vier uur), excl. btw. Meten vooraf en achteraf hoort erbij, zoals bij elke SRF-training.
Met een kleine groep? Volg de open training AI-geletterdheid in Haarlem, €349 excl. btw per deelnemer.
Over SRF
SRF Interim en Training is een ontwikkelpartner uit Haarlem en werkt door heel Nederland. We helpen teams en leidinggevenden met samenwerking, leiderschap en gedrag. Daarom zien we AI-geletterdheid niet als een technisch onderwerp, maar als een kwestie van afspraken en gedrag in het team.
FAQ
Is AI-geletterdheid wettelijk verplicht?
Ja. Sinds 2 februari 2025 moeten organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun medewerkers ondersteunen. Op 27 juli 2026 is artikel 4 herschreven: je hoeft geen vast kennisniveau per medewerker te garanderen, maar je moet wel passende maatregelen nemen.
Moeten alle medewerkers een AI-training volgen?
Nee, de wet schrijft geen training voor. De maatregelen moeten passen bij wie AI gebruikt, hoe en met welke risico's. Voor medewerkers die dagelijks met AI werken, ligt een training voor de hand. Voor anderen kunnen duidelijke werkafspraken genoeg zijn.
Is een AI-certificaat verplicht?
Nee. De AI Act schrijft geen certificaat, examen of vaste opleidingsduur voor. Het is wel verstandig om vast te leggen welke maatregelen je neemt.
Voor welke bedrijven geldt de AI Act?
Artikel 4 geldt voor organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken, ongeacht hun omvang. Gebruiken je medewerkers voor hun werk tools als ChatGPT of Copilot? Dan valt je organisatie er in de regel onder.
Ziet SRF mijn antwoorden?
Nee. Je vult de toolkit zelf in. De antwoorden blijven bij jou.
Is de toolkit juridisch advies?
Nee. Het is een praktisch hulpmiddel. Bij juridische vragen kun je terecht bij de Autoriteit Persoonsgegevens of een jurist.
Wat kost de toolkit?
Niets. Je laat alleen je zakelijke gegevens achter.
Wat kost de training?
€1.150 per dagdeel (vier uur), excl. btw. Met een kleine groep kun je ook de open training volgen, voor €349 excl. btw per deelnemer.
Weet jij hoe jouw mensen AI gebruiken?